Tavla Kuralları: Eksiksiz Rehber

Tavla, iki oyuncunun 15'er pulla oynadığı, hem şans hem strateji gerektiren bir zar oyunudur. Bu rehberde Türk tavlasının tüm kurallarını dizilimden mars'a kadar adım adım bulacaksınız. Kuralları öğrendikten sonra ücretsiz online tavla oynayarak hemen pratik yapabilirsiniz.

Tavla tahtası nasıl dizilir?

Tavla tahtası 24 haneden (üçgen dilimden) oluşur ve her oyuncu 15 pulunu sabit bir başlangıç dizilimine yerleştirir. Kendi bakış açınızdan dizilim şöyledir: 24. hanede 2 pul, 13. hanede 5 pul, 8. hanede 3 pul ve 6. hanede 5 pul. İki oyuncunun dizilimi birbirinin aynadaki yansımasıdır; pullar zıt yönlerde hareket eder.

Son altı hane (1–6) sizin ev bölgenizdir; pul toplayabilmek için tüm pullarınızı buraya getirmeniz gerekir. Tahtanın ortasındaki çizgiye bar denir ve kırılan taşlar buraya konur.

Oyuna kim başlar, zar nasıl atılır?

Her oyuncu birer zar atar ve yüksek sayıyı atan oyuncu başlar. PlayTavla'da başlayan oyuncu, açılışta atılan bu iki zarın kombinasyonunu oynar; eşitlikte zarlar yenilenir. Sonraki turlarda herkes sırayla iki zar birden atar.

Zarların gösterdiği sayılar iki ayrı hamledir: 6-3 attıysanız bir pulu 6, aynı ya da başka bir pulu 3 hane ilerletirsiniz. İsterseniz aynı pulla önce 6 sonra 3 (veya tersi) oynayabilirsiniz; ancak ara hanenin oynanabilir olması gerekir.

Taşlar nasıl oynanır?

1. Pullar her zaman ileri, yani kendi ev bölgenize doğru hareket eder; geri hamle yoktur.
2. Bir pul, rakibin iki veya daha fazla pulunun bulunduğu haneye (kapıya) konamaz.
3. Çift zar (örneğin 4-4) atıldığında o sayı dört kez oynanır.
4. Oynanabilecek hamle varsa oynamak zorunludur. Yalnızca bir zar oynanabiliyorsa mümkünse büyük olan oynanır; hiç hamle yoksa sıra rakibe geçer.

Kırmak ve bardan giriş nasıl işler?

Rakibin tek başına duran puluna gelirseniz onu kırarsınız: kırılan pul bara konur. Barda pulu olan oyuncu başka hiçbir hamle yapamaz; önce bu pulu rakibin ev bölgesinden oyuna sokmalıdır. Giriş, atılan zarın gösterdiği hanenin açık olmasına bağlıdır — rakip altı kapıyı da kapattıysa oyuncu sırasını yakılmış sayar ve bekler.

Pul toplama (bear off) nasıl yapılır?

15 pulunuzun tamamı ev bölgenize girdiğinde pul toplamaya başlarsınız. Attığınız zar hangi haneyi gösteriyorsa oradaki pulu tahtadan çıkarırsınız; örneğin 5 attıysanız 5. hanedeki bir pulu toplarsınız. Zarın gösterdiği hanede pul yoksa ve daha yüksek hanelerde de pul kalmadıysa, en yüksek dolu haneden pul çekersiniz. Toplama sırasında pulunuz kırılırsa, o pul dönüp tekrar eve girene kadar toplama durur.

Oyun nasıl kazanılır, mars nedir?

15 pulunun tamamını önce toplayan oyuncu oyunu kazanır ve 1 puan alır. Rakip hiç pul toplayamadan kazanırsanız bu marstır ve 2 puan sayılır. Türk tavlasında Batı backgammon'undan farklı olarak katlama küpü (doubling cube) yoktur ve 3 puanlık "backgammon" galibiyeti uygulanmaz. Maçlar genellikle 5 puana kadar oynanır.

Yeni başlayanların en sık yaptığı hatalar nelerdir?

En yaygın hata, gereksiz yere açık (tek) pul bırakmaktır; rakibin zar menzilindeki her açık pul kırılma riskidir. İkinci sık hata, zorunlu hamle kuralını unutmaktır: oynanabilir bir hamle varken pas geçilemez ve yalnızca bir zar oynanabiliyorsa mümkünse büyük olan oynanmalıdır.

• Ev bölgenizde kapı kurmayı ihmal etmeyin; kırdığınız taşın oyuna dönüşünü zorlaştırır.
• Çift zarı dört ayrı hamle olarak değerlendirin; çoğu oyuncu ikisini savunmaya, ikisini ilerlemeye ayırır.
• Pul toplama sırasında geride açık pul bırakmamaya özen gösterin; toplamada kırılan taş oyunu tersine çevirebilir.

Sırada ne var?

Kuralları öğrendiyseniz adım adım anlatım için tavla nasıl oynanır rehberine, kapı, kırmak ve pip gibi kavramlar için tavla terimleri sözlüğüne göz atın. Bu sayfanın İngilizcesi için backgammon rules sayfasını ziyaret edebilirsiniz.