Tavlada mars ne demek?

Mars, rakip hiç pul toplayamadan oyunu bitirmektir ve normal galibiyetin iki katı, yani 2 puan sayılır.

Tavlada kapı ne demek?

Kapı, bir hanede aynı oyuncuya ait iki veya daha fazla pulun bulunmasıdır. Rakip kapı olan haneye pul koyamaz.

Tavlada kırmak ne demek?

Kırmak, rakibin bir hanede tek başına duran pulunun üzerine gelerek onu bara göndermektir. Kırılan pul, rakibin ev bölgesinden yeniden oyuna girmek zorundadır.

Tavlada pip ne demek?

Pip, bir oyuncunun tüm pullarını toplayabilmek için kat etmesi gereken toplam hane sayısıdır. Pip sayısı düşük olan oyuncu yarışta öndedir.

Tavlada hükmen ne demek?

Hükmen, oyunun oynanmadan kural gereği kazanılmasıdır; örneğin rakibin oyunu terk etmesi veya süresinin dolması durumunda galibiyet hükmen verilir.

Tavlada çift atmak ne demek?

Çift atmak, iki zarın da aynı gelmesidir (örneğin 6-6). Çift atan oyuncu o sayıyı dört kez oynar.

Tavla Terimleri Sözlüğü

Tavlada kullanılan terimleri bilmek hem oyunu anlamayı hem de strateji konuşmalarını takip etmeyi kolaylaştırır. Bu sözlükte en sık duyacağınız kavramları kısa ve doğru tanımlarla topladık. Terimleri yerinde görmek için ücretsiz online tavla oynayabilirsiniz.

Tahta ve konumla ilgili terimler

Hane (dilim): Tahtadaki 24 üçgen alandan her biri. Pullar haneden haneye ilerler.
Ev bölgesi: Bir oyuncunun son altı hanesi. Pul toplayabilmek için 15 pulun tamamının ev bölgesine girmesi gerekir.
Bar: Tahtanın ortasındaki bölme. Kırılan pullar bara konur ve oyuna rakibin ev bölgesinden yeniden girer.
Kapı: Aynı oyuncuya ait iki veya daha fazla pulun bulunduğu hane. Rakip kapıya pul koyamaz; art arda kurulan kapılar güçlü bir set oluşturur.
Açık pul: Bir hanede tek başına duran, kırılmaya açık pul.

Zar ve hamle terimleri

Çift atmak (döşek): İki zarın aynı gelmesi. Çift atan oyuncu o sayıyı dört kez oynar; 6-6 tek elde 24 hanelik ilerleme demektir.
Kırmak: Rakibin açık pulunun üzerine gelerek onu bara göndermek. Kırılan taş oyuna dönene kadar sahibi başka hamle yapamaz.
Yemek: Günlük dilde kırmakla aynı anlamda kullanılır: "taşını yedim".
Pip: Bir oyuncunun tüm pullarını toplama noktasına ulaştırmak için kat etmesi gereken toplam hane sayısı. Pip sayısı düşük olan yarışta öndedir; kimin önde olduğunu anlamanın en nesnel ölçüsüdür.
Pul toplama (bear off): Tüm pullar ev bölgesine girdikten sonra zarların gösterdiği hanelerden pulları tahtadan çıkarma aşaması. Oyunu, pullarını önce toplayan kazanır.

Skor ve sonuç terimleri

Mars: Rakip tek pul bile toplayamadan oyunu bitirmek. 2 puan sayılır; Batı backgammon'undaki "gammon"un karşılığıdır.
Tek (normal galibiyet): Rakibin en az bir pul topladığı galibiyet; 1 puan yazılır.
Hükmen: Oyun oynanmadan kural gereği verilen galibiyet; rakibin maçı terk etmesi veya süresinin dolması gibi durumlarda uygulanır.
Maç: Belirlenen puana (çoğunlukla 5) ilk ulaşanın kazandığı oyun serisi. Türk tavlasında katlama küpü olmadığından puanlar yalnızca tek ve mars ile ilerler.

Oyun akışıyla ilgili diğer terimler

Gele: Oynanabilir hiçbir hamlenin olmaması. Rakibin kapıları tüm seçenekleri kapattığında oyuncu "gele kalır" ve sıra karşıya geçer.
Toplu oyun: Pulları dağıtmadan, ikişerli gruplar hâlinde güvenli ilerletme yaklaşımı; yeni başlayanlara en çok önerilen oyun tarzıdır.
Koşu oyunu: Temas kesildikten sonra tamamen hız yarışına dönen oyun. Pip sayısı önde olan oyuncu için en mantıklı plandır.

Geleneksel zar adları

Türk tavlasının en renkli yanlarından biri, zar kombinasyonlarının Farsça kökenli geleneksel adlarıdır. Kahvehane tavlasında zarlar çoğu zaman sayıyla değil bu adlarla okunur; bilmek oyuna ayrı bir tat katar.

Hepyek: 1-1. En küçük çift; yine de dört hamle sağladığı için kritik anlarda oyun kurtarabilir.
Dubara: 2-2. "Dubarayı görmek" deyimi buradan gelir.
Dörtcehar: 4-4. Orta oyunda güçlü kapı kurma fırsatı verir.
Dübeş: 5-5. Toplam 20 hanelik ilerleme; yarışta büyük sıçramadır.
Düşeş: 6-6. Tavladaki en güçlü atış; tek elde 24 hanelik ilerleme demektir.
Şeşbeş: 6-5. Çift olmayan atışların en uzunu; açılışta arkadaki pulu kaçırmak için idealdir.

Bu terimler backgammon'da da aynı mı?

Çoğu kavram ortaktır ama adları farklıdır: mars İngilizcede "gammon", kapı "point" ya da "anchor", kırmak "hitting" olarak geçer. Batı backgammon'unda ayrıca Türk tavlasında bulunmayan katlama küpü (doubling cube) ve 3 puanlık "backgammon" galibiyeti vardır. İngilizce karşılıklar için backgammon terms sayfasına bakabilirsiniz.

Sırada ne var?

Terimleri öğrendiyseniz kuralların tamamı için tavla kuralları rehberini, oyunun akışını baştan sona görmek için tavla nasıl oynanır rehberini okuyun.